GIẢI ĐÁP 7 CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ HỘ KINH DOANH MỚI NHẤT 2026

Hộ kinh doanh là mô hình được nhiều cá nhân lựa chọn. Hình thức này phù hợp với hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ. Thủ tục thành lập tương đối đơn giản.

Tuy nhiên, chủ hộ vẫn phải tuân thủ nhiều quy định pháp luật. Các vấn đề cần quan tâm gồm đăng ký kinh doanh, thuế và bảo hiểm xã hội.

Vậy hộ kinh doanh là gì? Ai được quyền thành lập? Thủ tục đăng ký ra sao? Hộ kinh doanh phải nộp những loại thuế nào?

Bài viết dưới đây sẽ giải đáp 7 câu hỏi thường gặp. Qua đó, bạn có thể hiểu rõ hơn về mô hình này.

1. Hộ kinh doanh là gì?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập.

Chủ hộ và các thành viên liên quan chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình. Trách nhiệm này phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Hộ kinh doanh có những đặc điểm sau:

Không có tư cách pháp nhân.
Mỗi cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên toàn quốc.
Không được thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện.
Được kinh doanh tại nhiều địa điểm.
Phải đăng ký một địa điểm làm trụ sở chính.
Phải thông báo các địa điểm kinh doanh khác theo quy định.

Nếu nhiều thành viên gia đình cùng đăng ký, họ phải lập văn bản ủy quyền. Một người sẽ đại diện làm chủ hộ kinh doanh.

2. Cá nhân kinh doanh khác gì hộ kinh doanh?

Cá nhân kinh doanh là người trực tiếp thực hiện hoạt động kinh doanh. Người này có thể kinh doanh độc lập.

Trong khi đó, hộ kinh doanh là hình thức đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật. Chủ thể thành lập có thể là một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình.

Không phải mọi cá nhân kinh doanh đều đã đăng ký hộ kinh doanh. Một số trường hợp được miễn đăng ký theo quy định.

Tuy nhiên, cá nhân kinh doanh vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Các nghĩa vụ pháp lý khác cũng cần được bảo đảm.

3. Hộ kinh doanh có mã số thuế không?

Có. Hộ kinh doanh phải được quản lý thông tin đăng ký thuế theo quy định.

Từ ngày 01/7/2025, số định danh cá nhân được sử dụng thay mã số thuế. Quy định này áp dụng theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.

Chủ hộ cần lưu ý một số trường hợp sau:

Thông tin đã khớp dữ liệu dân cư: Hệ thống thực hiện chuyển đổi theo quy định.
Thông tin chưa chính xác: Người nộp thuế cần cập nhật lại thông tin.
Có nhiều mã số thuế: Chủ hộ cần phối hợp với cơ quan thuế để chuẩn hóa dữ liệu.

Như vậy, số định danh cá nhân được sử dụng trong quản lý thuế. Chủ hộ cần bảo đảm thông tin cá nhân chính xác.

4. Ai được thành lập hộ kinh doanh?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, những đối tượng sau được quyền thành lập hộ kinh doanh:

Cá nhân là công dân Việt Nam có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
Các thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.

Nếu đăng ký theo hộ gia đình, các thành viên phải lập văn bản ủy quyền. Người được ủy quyền sẽ đại diện làm chủ hộ.

Một số trường hợp không được quyền thành lập hộ kinh doanh. Ví dụ như người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người đang chấp hành hình phạt tù cũng thuộc trường hợp bị hạn chế theo quy định.

Trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh:

Một số hoạt động được miễn đăng ký, bao gồm:

Sản xuất nông, lâm nghiệp và ngư nghiệp.
Làm muối.
Bán hàng rong, quà vặt.
Buôn chuyến.
Kinh doanh lưu động, thời vụ.
Dịch vụ có thu nhập thấp.

Tuy nhiên, trường hợp kinh doanh ngành nghề có điều kiện vẫn phải đáp ứng quy định tương ứng. Mức thu nhập thấp được xác định theo quy định của UBND cấp tỉnh.

5. Đăng ký hộ kinh doanh như thế nào?

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ được nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Địa điểm tiếp nhận là nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh.

Thủ tục đăng ký gồm 3 bước:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh gồm:

Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một người làm chủ hộ, nếu đăng ký theo hộ gia đình.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Người đăng ký có thể lựa chọn một trong các hình thức:

Nộp trực tiếp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Nộp qua dịch vụ bưu chính.
Nộp trực tuyến qua mạng thông tin điện tử.

Bước 3: Nhận kết quả

Thời hạn giải quyết là 03 ngày làm việc. Thời hạn được tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nếu hồ sơ đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, người đăng ký sẽ nhận thông báo bổ sung. Nội dung cần sửa đổi sẽ được cơ quan tiếp nhận hướng dẫn.

6. Hộ kinh doanh phải nộp những loại thuế nào?

Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế hộ kinh doanh có nhiều thay đổi. Đáng chú ý là việc chấm dứt phương pháp thuế khoán.

Theo quy định mới, hộ kinh doanh cần quan tâm các khoản sau:

a. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Hộ kinh doanh có doanh thu năm không vượt quá 500 triệu đồng thuộc trường hợp không chịu thuế GTGT.

Nếu doanh thu vượt ngưỡng này, hộ kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ thuế. Phương pháp tính thuế phụ thuộc vào quy định áp dụng.

b. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Từ năm 2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN là 500 triệu đồng/năm.

Nếu doanh thu vượt ngưỡng, hộ kinh doanh phải xác định nghĩa vụ thuế. Việc tính thuế thực hiện theo phương pháp phù hợp.

c. Lệ phí môn bài

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn phải nộp lệ phí môn bài.

Lưu ý: Không phải nộp thuế không đồng nghĩa với việc được miễn mọi nghĩa vụ. Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện kê khai và các thủ tục liên quan. Việc sử dụng hóa đơn cũng phải tuân thủ quy định hiện hành.

7. Hộ kinh doanh đóng bảo hiểm xã hội như thế nào?

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Theo đó, chủ hộ kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo lộ trình và quy định áp dụng.

Mức đóng BHXH bắt buộc:

Tổng tỷ lệ đóng là 25%.
3% đóng vào quỹ ốm đau và thai sản.
22% đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Chủ hộ được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng. Tuy nhiên, mức lựa chọn không được thấp hơn mức tham chiếu. Mức đóng cũng không vượt quá 20 lần mức tham chiếu.

Chủ hộ có thể lựa chọn phương thức đóng phù hợp. Các phương thức gồm đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.

Tham gia BHXH giúp chủ hộ bảo đảm quyền lợi lâu dài. Các chế độ gồm ốm đau, thai sản, hưu trí và tử tuất theo điều kiện luật định.