Bản sao, bản chụp màn hình không được thu thập từ dữ liệu điện tử gốc có được coi là nguồn chứng cứ hợp pháp không?

Trường hợp dữ liệu điện tử gốc bị xóa hoặc bị thất thoát, chỉ còn bản sao hoặc ảnh chụp màn hình, thì những dữ liệu này có được coi là nguồn chứng cứ hợp pháp hay không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy định pháp luật và điều kiện để dữ liệu điện tử vẫn được công nhận là chứng cứ trong tố tụng hình sự.

1. Quy định pháp luật về dữ liệu điện tử làm chứng cứ

Theo Điều 87 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, chứng cứ được xác định từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có dữ liệu điện tử.

Dữ liệu điện tử có thể bao gồm:

Email
Tin nhắn điện thoại
Tin nhắn mạng xã hội
File lưu trữ điện tử
Hình ảnh, video
Ảnh chụp màn hình

Những dữ liệu này có thể được thu thập từ thiết bị điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc các nguồn lưu trữ khác.

2. Dữ liệu điện tử gốc bị xóa có còn giá trị chứng minh không?

Trong nhiều trường hợp thực tế, dữ liệu điện tử gốc có thể bị xóa, mất hoặc không còn truy xuất được. Khi đó, cơ quan tiến hành tố tụng có thể sử dụng:

Bản sao dữ liệu
Ảnh chụp màn hình
Bản trích xuất từ hệ thống
Dữ liệu lưu trên máy chủ hoặc nhà cung cấp dịch vụ

Tuy nhiên, để những dữ liệu này được công nhận là chứng cứ hợp pháp, cần đáp ứng các điều kiện sau:

1. Xác định được nguồn gốc dữ liệu

Cơ quan tiến hành tố tụng phải có căn cứ chứng minh dữ liệu điện tử có nguồn gốc rõ ràng, liên quan đến vụ án.

2. Được thu thập hợp pháp

Dữ liệu phải được người có thẩm quyền thu thập theo đúng trình tự, thủ tục tố tụng hình sự.

3. Có sự đối chiếu với chứng cứ khác

Dữ liệu điện tử cần được đối chiếu, kiểm chứng với các nguồn chứng cứ khác như:

Lời khai của người liên quan
Sao kê ngân hàng
Dữ liệu từ nhà mạng
Kết luận giám định kỹ thuật số

3. Ảnh chụp màn hình có thể được sử dụng làm chứng cứ không?

Nếu ảnh chụp màn hình được thu thập hợp pháp, có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với các chứng cứ khác, thì vẫn có thể được coi là nguồn chứng cứ để chứng minh trong vụ án hình sự.

Ví dụ:

Ảnh chụp tin nhắn giao dịch tiền
Ảnh chụp nội dung trao đổi liên quan đến hành vi phạm tội
Ảnh chụp thông tin chuyển khoản

4. Lưu ý khi sử dụng dữ liệu điện tử làm chứng cứ

Để bảo đảm giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử, cần lưu ý:

Không chỉnh sửa nội dung dữ liệu
Lưu trữ bản gốc khi có thể
Sao lưu dữ liệu từ nhiều nguồn
Thu thập thông qua người có thẩm quyền hoặc cơ quan chức năng

Việc thu thập đúng cách sẽ giúp tăng giá trị chứng minh của dữ liệu điện tử trong tố tụng.

Trong tố tụng hình sự, dữ liệu điện tử gốc bị xóa không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn giá trị chứng cứ. Nếu có căn cứ chứng minh nguồn gốc, tính liên quan và việc thu thập hợp pháp, thì bản sao hoặc ảnh chụp màn hình vẫn có thể được sử dụng làm chứng cứ theo quy định của pháp luật.

Do đó, khi phát sinh tranh chấp hoặc vụ việc có liên quan đến dữ liệu điện tử, việc thu thập, bảo quản và xác minh dữ liệu đúng quy định là yếu tố rất quan trọng.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: