THỦ TỤC LY HÔN KHI MỘT BÊN VỢ/CHỒNG KHÔNG HỢP TÁC

Trong thực tiễn giải quyết ly hôn, không ít trường hợp một bên vợ hoặc chồng cố tình né tránh, không tham gia làm việc với Tòa án nhằm kéo dài thời gian hoặc gây khó khăn cho bên còn lại. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành vẫn có cơ chế giải quyết trong những trường hợp này nhằm đảm bảo quyền yêu cầu ly hôn của công dân.

1. Ly hôn khi một bên vợ/chồng không hợp tác?

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực của Tòa án. Trong đó, ly hôn đơn phương là trường hợp một bên yêu cầu ly hôn khi bên còn lại không đồng ý hoặc không hợp tác.

Ly hôn vắng mặt được hiểu là việc một bên đương sự không có mặt tại Tòa án theo giấy triệu tập hoặc cố tình né tránh, không tham gia quá trình giải quyết vụ án.

2. Giải quyết ly hôn khi một bên vợ/chồng không hợp tác

Theo quy định tại Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì nếu đương sự vắng mặt, Tòa án vẫn tiến hành giải quyết ly hôn đơn phương trong trường hợp cụ thể như sau:

Một bên có đơn xin xét xử vắng mặt;
Vợ hoặc chồng là bị đơn vắng mặt, nhưng có đại diện tham gia phiên toà;
Nếu bị đơn vắng mặt Tòa án triệu tập (hợp lệ) lần thứ 1 thì hoãn phiên tòa lần 1 nhưng nếu đến lần thứ 2 mà vẫn không có mặt thì Tòa sẽ xét xử vắng mặt.

Quy định này nhằm tránh việc một bên lợi dụng sự vắng mặt để kéo dài hoặc cản trở quá trình giải quyết ly hôn.

3. Thủ tục ly hôn

Về bản chất, trường hợp này được giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương. Trình tự thực hiện gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn

Người yêu cầu ly hôn cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

Đơn khởi kiện ly hôn đơn phương;
Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);
CMND/CCCD của vợ và chồng (bản sao chứng thực);
Giấy khai sinh của con (nếu có con chung, bản sao có chứng thực);
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung (nếu có tài sản chung, bản sao có chứng thực).

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền

Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc trước khi vắng mặt.
Trong trường hợp không xác định được nơi cư trú, người yêu cầu có thể đề nghị Tòa án áp dụng các biện pháp xác minh, niêm yết theo quy định.
Người yêu cầu có thể nộp đơn ly hôn qua đường bưu điện hoặc nộp trực tiếp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú.

Bước 3: Tòa án xem xét và thụ lý giải quyết

Sau khi nhận được yêu cầu ly hôn, Tòa án sẽ xem xét đơn và thụ lý vụ án nếu hồ sơ hợp lệ. Ngược lại, Tòa án phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do vì sao từ chối.

Trường hợp thụ lý thì sau khi thụ lý, Tòa án sẽ:

Triệu tập các bên để hòa giải;
Nếu bị đơn không hợp tác, Tòa vẫn tiến hành các thủ tục theo luật định;
Tiến hành xét xử khi đủ điều kiện.

Bước 4: Xét xử vắng mặt và ra bản án

Nếu bị đơn tiếp tục vắng mặt sau khi đã được triệu tập hợp lệ, Tòa án có quyền xét xử vắng mặt và ban hành bản án ly hôn theo quy định.

4. Một số lưu ý quan trọng

Thứ nhất, ly hôn thuận tình không thể thực hiện nếu một bên vắng mặt, bởi điều kiện bắt buộc là cả hai phải cùng tham gia và thống nhất ý chí.
Thứ hai, nếu nguyên đơn (người yêu cầu ly hôn) vắng mặt hai lần mà không có lý do chính đáng và không có đơn xin xét xử vắng mặt thì có thể bị coi là từ bỏ yêu cầu khởi kiện.
Thứ ba, việc cố tình trốn tránh không làm mất quyền ly hôn của bên còn lại, mà chỉ có thể làm kéo dài thời gian giải quyết.