Kết hôn là cơ sở làm phát sinh quan hệ vợ chồng được pháp luật công nhận và bảo vệ. Tuy nhiên, trên thực tế không phải mọi cuộc hôn nhân đều được xác lập đúng quy định pháp luật. Trong trường hợp việc kết hôn vi phạm các điều kiện kết hôn hoặc thuộc các trường hợp bị cấm, Tòa án có thể ra quyết định hủy việc kết hôn trái pháp luật. Khi đó, một trong những vấn đề thường phát sinh tranh chấp là việc xử lý tài sản đã được tạo lập trong thời gian chung sống. Việc giải quyết tài sản trong trường hợp này có những điểm khác biệt đáng kể so với chia tài sản khi ly hôn và được pháp luật quy định theo những nguyên tắc riêng nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
-
Thế nào là kết hôn trái pháp luật?
Theo quy định tại Khoản 6 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Kết hôn trái pháp luật là việc nam, nữ đã đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng một bên hoặc cả hai bên vi phạm điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 của Luật này.
Theo đó, việc kết hôn được coi là trái pháp luật nếu thuộc trong các trường hợp sau:
- Một trong hai bên chưa đủ tuổi kết hôn;
- Việc kết hôn không do nam, nữ tự nguyện quyết định;
- Một bên đang có vợ hoặc có chồng;
- Kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống hoặc thuộc trường hợp cấm kết hôn khác.
-
Nguyên tắc xử lý tài sản khi hủy việc kết hôn trái pháp luật
Khoản 3 Điều 12 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định rằng quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo Điều 16 của Luật này.
Theo đó, việc xử lý tài sản được thực hiện theo các nguyên tắc sau:
Thứ nhất, ưu tiên sự thỏa thuận của các bên
Pháp luật tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên trong việc phân chia tài sản. Nếu hai bên tự thỏa thuận được về việc xác định tài sản chung, tài sản riêng và cách phân chia thì Tòa án sẽ công nhận sự thỏa thuận đó nếu không trái pháp luật và đạo đức xã hội.
Thứ hai, nếu không thỏa thuận được thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự
Khác với trường hợp ly hôn, khi hủy việc kết hôn trái pháp luật, quan hệ tài sản không được giải quyết theo chế độ tài sản của vợ chồng mà chủ yếu áp dụng các quy định của Bộ luật Dân sự về sở hữu chung, nghĩa vụ tài sản và hợp đồng.
Điều này xuất phát từ việc pháp luật không công nhận quan hệ vợ chồng hợp pháp giữa hai người ngay từ đầu.
Thứ ba, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của phụ nữ và con
Khi giải quyết tranh chấp tài sản, Tòa án phải xem xét bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của phụ nữ và con. Đồng thời, công việc nội trợ, chăm sóc gia đình và các công việc khác nhằm duy trì đời sống chung được coi là lao động có thu nhập khi xác định công sức đóng góp của mỗi bên.
Hủy việc kết hôn trái pháp luật không chỉ làm chấm dứt quan hệ giữa hai bên mà còn kéo theo nhiều hệ quả pháp lý liên quan đến tài sản, nghĩa vụ và quyền lợi của con cái. Khác với trường hợp ly hôn, việc giải quyết tài sản khi hủy kết hôn trái pháp luật được thực hiện chủ yếu trên cơ sở thỏa thuận và các quy định của Bộ luật Dân sự. Tuy nhiên, pháp luật vẫn đặt ra nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em, đồng thời ghi nhận công sức đóng góp của mỗi bên trong quá trình chung sống. Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp các bên bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi xảy ra tranh chấp.
————————————————————————————————————————————————
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

