Trong thực tiễn, việc cho vay tiền với lãi suất cao diễn ra khá phổ biến, đặc biệt trong các giao dịch dân sự giữa cá nhân với cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh lợi nhuận từ tiền lãi, người cho vay có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu không nắm rõ quy định của pháp luật hiện hành.
1. Phần lãi suất vượt trần không được pháp luật công nhận
Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, các bên được quyền thỏa thuận lãi suất khi cho vay tiền nhưng mức lãi không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Trường hợp thỏa thuận lãi suất vượt quá mức này thì phần lãi vượt trần sẽ không có hiệu lực pháp luật và không được Tòa án bảo vệ khi xảy ra tranh chấp.
Điều này đồng nghĩa với việc người cho vay dù đã thỏa thuận và thực tế thu lãi cao nhưng khi có tranh chấp, Tòa án chỉ công nhận mức lãi trong giới hạn cho phép.
2. Nguy cơ thua thiệt khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án
Trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tài sản, Tòa án sẽ căn cứ vào quy định pháp luật để xem xét nghĩa vụ trả nợ của các bên. Người cho vay có thể gặp rủi ro lớn khi:
- Không được công nhận mức lãi suất đã thỏa thuận;
- Phần lãi vượt trần bị khấu trừ hoặc hoàn trả cho bên vay;
- Tổng số tiền thực tế thu hồi thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng ban đầu.
Đặc biệt, nếu người cho vay sử dụng nguồn vốn vay từ nơi khác với lãi suất cao để cho vay lại, nguy cơ thua lỗ càng lớn khi tranh chấp phát sinh.
3. Nguy cơ bị xử lý hình sự về tội cho vay nặng lãi
Một trong những rủi ro nghiêm trọng nhất khi cho vay tiền với lãi suất cao là nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất và thu lợi bất chính từ mức nhất định trở lên có thể cấu thành tội cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự.
Người vi phạm có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù tùy theo mức độ vi phạm và số tiền thu lợi bất chính.
4. Rủi ro không thu hồi được nợ khi bên vay mất khả năng thanh toán
Cho vay với lãi suất cao thường tiềm ẩn rủi ro lớn về khả năng trả nợ của bên vay. Khi người vay rơi vào tình trạng khó khăn tài chính hoặc mất khả năng thanh toán, người cho vay có thể gặp các vấn đề như:
- Không thu hồi được nợ gốc và lãi
- Phải khởi kiện ra Tòa án, mất nhiều thời gian và chi phí;
- Thi hành án kéo dài hoặc không có tài sản để thi hành án.
5. Rủi ro do hợp đồng và chứng cứ không chặt chẽ
Nhiều giao dịch cho vay tiền được thực hiện thông qua giấy vay viết tay, thỏa thuận miệng hoặc không có chứng cứ rõ ràng về việc giao nhận tiền và lãi suất. Khi tranh chấp xảy ra, người cho vay sẽ gặp khó khăn trong việc chứng minh:
- Số tiền thực tế đã cho vay;
- Mức lãi suất đã thỏa thuận;
- Thời hạn vay và nghĩa vụ trả nợ của bên vay.
Điều này khiến quyền và lợi ích hợp pháp của người cho vay không được bảo đảm đầy đủ.
Cho vay tiền với lãi suất cao tuy có thể mang lại lợi nhuận nhanh chóng nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và rủi ro thực tế. Người cho vay có thể không được bảo vệ phần lãi vượt trần, gặp bất lợi khi tranh chấp, thậm chí bị xử lý hình sự nếu hành vi vi phạm nghiêm trọng. Do đó, trước khi cho vay, cần cân nhắc kỹ lưỡng, tuân thủ quy định pháp luật và nên tham vấn ý kiến luật sư để hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.
————————————————————————————————————————————————
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

