NGƯỜI MẤT NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CÓ ĐƯỢC KẾT HÔN KHÔNG?

Người mất năng lực hành vi dân sự có được kết hôn không? Đây là thắc mắc của nhiều người khi tìm hiểu các điều kiện kết hôn theo quy định pháp luật Việt Nam. Kết hôn là sự kiện pháp lý quan trọng, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Nhưng, không phải ai cũng đủ điều kiện để xác lập quan hệ hôn nhân hợp pháp. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào?

1. Thế nào là người mất năng lực hành vi dân sự

Căn cứ Điều 22 Bộ Luật Dân sự quy định về người mất năng lực hành vi dân sự như sau:

Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

Khi một người bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức làm chủ hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan tổ chức, Tòa án sẽ ra quyết định tuyên bố người đó mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở giám định pháp y tâm thần.

Ngoài ra, người mất năng lực hành vi dân sự không thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà phải do người đại diện theo pháp luật.

2. Nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình

Căn cứ Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:

Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.

Hôn nhân giữa công dân Việt Nam thuộc các dân tộc, tôn giáo, giữa người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người có tín ngưỡng với người không có tín ngưỡng, giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.

Xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc; các thành viên gia đình có nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau ; không phân biệt đối xử giữa các con.

Nhà nước, xã hội và gia đình có trách nhiệm bảo vệ, hỗ trợ trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật thực hiện các quyền về hôn nhân và gia đình; giúp đỡ các bà mẹ thực hiện tốt chức năng cao quý của người mẹ; thực hiện kế hoạch hóa gia đình.

Kế thừa, phát huy truyền thống văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam về hôn nhân và gia đình.

Vì vậy việc kết hôn phải dựa trên nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình, không trái với những điều luật quy định.

3. Người mất năng lực hành vi dân sự có được kết hôn không?

Căn cứ Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình quy định về điều kiện kết hôn:

Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:

a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;

c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;

d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này.

Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính.

Như vậy, người bị mất năng lực hành vi dân sự thuộc trường hợp không đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Quy định này nhằm bảo đảm nguyên tắc tự nguyện trong hôn nhân, bởi việc kết hôn đòi hỏi cá nhân phải có khả năng nhận thức và tự mình đưa ra quyết định.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác là đương nhiên bị coi là mất năng lực hành vi dân sự. Việc xác định một cá nhân có mất năng lực hành vi dân sự hay không phải căn cứ vào quyết định của Tòa án trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Do đó, nếu một người chưa bị Tòa án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì về mặt pháp lý, họ vẫn được xem là có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và vẫn có thể đăng ký kết hôn nếu đáp ứng các điều kiện khác theo quy định của pháp luật.

Kết luận, người đã bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự sẽ không được kết hôn; ngược lại, nếu chưa có quyết định tuyên bố của Tòa án thì họ vẫn có thể kết hôn theo quy định pháp luật hiện hành.

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: