Xử phạt vì kết hôn giả tạo để nhập quốc tịch nước ngoài

Hiện nay, không ít trường hợp lợi dụng việc kết hôn nhằm mục đích xuất cảnh, cư trú hoặc nhập quốc tịch nước ngoài thay vì xây dựng gia đình thực sự. Hành vi này được pháp luật Việt Nam xác định là kết hôn giả tạo và bị nghiêm cấm.

1. Kết hôn giả tạo để được nhập quốc tịch nước ngoài có vi phạm pháp luật không?

Kết hôn giả tạo là một trong những hành vi bị pháp luật Việt Nam nghiêm cấm nhằm bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình.

Theo khoản 11 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2025, kết hôn giả tạo được hiểu là việc lợi dụng quan hệ hôn nhân để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam hoặc quốc tịch nước ngoài, hưởng các chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc đạt được những mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.

Từ quy định trên có thể thấy, kết hôn giả tạo thường có các đặc điểm cơ bản sau:

Các bên đã thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được cấp Giấy chứng nhận kết hôn theo quy định;
Một bên hoặc cả hai bên xác lập quan hệ hôn nhân không nhằm mục đích xây dựng gia đình mà nhằm đạt được những lợi ích khác;
Mục đích của việc kết hôn có thể là:
- Xuất cảnh, nhập cảnh hoặc cư trú tại nước ngoài;
- Nhập quốc tịch Việt Nam hoặc quốc tịch nước ngoài;
- Hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước;
- Hoặc các mục đích khác không xuất phát từ việc xây dựng đời sống hôn nhân thực sự.

Đồng thời, điểm a khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2025 cũng xác định kết hôn giả tạo là hành vi bị nghiêm cấm.

Như vậy, mặc dù việc kết hôn giả tạo vẫn đáp ứng về mặt hình thức và thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật, nhưng do không bảo đảm mục đích xây dựng gia đình nên đây là hành vi vi phạm pháp luật và bị nghiêm cấm tại Việt Nam.

2. Dấu hiệu nhận biết hành vi kết hôn giả tạo

Kết hôn giả tạo có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm:

Kết hôn để nhập quốc tịch hoặc quyền cư trú: Nhiều cá nhân kết hôn với công dân nước ngoài để được bảo lãnh nhập cảnh hoặc xin quốc tịch.
Kết hôn để che giấu hành vi phạm pháp hoặc xu hướng tính dục: Một số người sử dụng hôn nhân để che giấu đồng tính luyến ái hoặc các hành vi vi phạm pháp luật.
Kết hôn để trục lợi tài sản hoặc ưu đãi: Một số trường hợp kết hôn để hưởng tài sản chung, chế độ bảo hiểm, hoặc các quyền lợi khác từ Nhà nước.

Theo thống kê từ Bộ Tư pháp (2024), khoảng 5% trường hợp đăng ký kết hôn tại Việt Nam có dấu hiệu giả tạo, chủ yếu liên quan đến các cuộc hôn nhân với người nước ngoài. Những con số này cho thấy mức độ phổ biến và tính phức tạp của vấn đề.

3. Kết hôn giả để nhập quốc tịch nước ngoài bị xử phạt như thế nào?

Việc lợi dụng hôn nhân để được nhập quốc tịch nước ngoài là một dạng kết hôn giả tạo và thuộc trường hợp bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Khoản 3 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2025 quy định:

“Mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình phải được xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.”

Căn cứ điểm d khoản 2 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, người có hành vi lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú hoặc nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Cụ thể, người vi phạm có thể bị:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng;
Buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Do đó, cá nhân thực hiện việc kết hôn giả tạo nhằm mục đích nhập quốc tịch nước ngoài có thể bị xử phạt hành chính với mức tiền phạt lên đến 20 triệu đồng, đồng thời phải hoàn trả các khoản lợi ích bất hợp pháp đã thu được.

4. Công chức, viên chức kết hôn giả tạo có thể bị xử lý kỷ luật hay không?

Ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, cán bộ, công chức và viên chức có hành vi kết hôn giả tạo còn có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định của Nghị định 112/2020/NĐ-CP.

Đối với cán bộ, công chức

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, công chức có thể bị áp dụng một trong các hình thức kỷ luật sau:

Khiển trách;
Cảnh cáo nếu tái phạm hoặc vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng;
Hạ bậc lương đối với công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý;
Giáng chức đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý nếu hành vi vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Đối với viên chức

Viên chức vi phạm quy định về hôn nhân và gia đình, trong đó có hành vi kết hôn giả tạo, có thể bị áp dụng các hình thức kỷ luật gồm:

Khiển trách;
Cảnh cáo;
Cách chức nếu hành vi vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng;
Buộc thôi việc nếu hành vi vi phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Xem thêm:

DỊCH VỤ THUÊ LUẬT SƯ UY TÍN TẠI ĐÀ NẴNG

DỊCH VỤ LUẬT SƯ HỖ TRỢ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI ĐÀ NẴNG

5. Tác động của kết hôn giả tạo

Kết hôn giả tạo gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

Về pháp lý: Các cuộc hôn nhân giả tạo có thể bị hủy, dẫn đến mất hiệu lực các quyền lợi pháp lý như tài sản chung hay quyền nuôi con. Người vi phạm có thể đối mặt với phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu làm giả giấy tờ.
Về xã hội và đạo đức: Hành vi này làm suy giảm niềm tin vào chế độ hôn nhân và gia đình, ảnh hưởng đến giá trị truyền thống và trật tự xã hội.
Về cá nhân: Người tham gia kết hôn giả tạo có nguy cơ bị trục xuất khỏi các quốc gia như Hoa Kỳ hay Úc, hoặc bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn, gây ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống.

Kết luận

Kết hôn giả tạo là hành vi lợi dụng quan hệ hôn nhân nhằm đạt được các lợi ích về quốc tịch, cư trú, xuất nhập cảnh hoặc các mục đích khác mà không nhằm xây dựng gia đình. Đây là hành vi bị pháp luật Việt Nam nghiêm cấm. Người vi phạm có thể bị phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đã thu được và trong một số trường hợp còn có thể bị xử lý kỷ luật nếu là cán bộ, công chức hoặc viên chức.