CHO TẶNG ĐẤT RỒI, CÓ THỂ ĐÒI LẠI ĐƯỢC KHÔNG?

Cho tặng đất rồi có thể đòi lại được không? Đây là câu hỏi thường gặp, đặc biệt trong trường hợp cha mẹ tặng đất cho con, người thân tặng cho nhau quyền sử dụng đất nhưng sau đó phát sinh mâu thuẫn. Vậy sau khi đã tặng cho, người tặng có quyền yêu cầu lấy lại đất hay không?

1. Tặng cho quyền sử dụng đất được hiểu như thế nào?

Tặng cho tài sản là việc một bên chuyển quyền sở hữu tài sản của mình cho bên khác mà không yêu cầu đền bù và bên được tặng cho đồng ý nhận.

Đối với quyền sử dụng đất, việc tặng cho phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật đất đai. Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cũng phải tuân thủ quy định về hình thức và đăng ký biến động theo quy định pháp luật.

Do đó, việc một người nói hoặc viết giấy “cho đất” chưa chắc đã đồng nghĩa với việc quyền sử dụng đất đã được chuyển giao hợp pháp.

2. Cho tặng đất rồi có đòi lại được không?

Về nguyên tắc, nếu hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đã được xác lập hợp pháp và quyền sử dụng đất đã được chuyển sang cho người nhận thì bên tặng cho không thể tự ý đòi lại đất chỉ vì thay đổi ý định hoặc phát sinh mâu thuẫn.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bên tặng cho vẫn có thể yêu cầu lấy lại quyền sử dụng đất hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết.

Trường hợp 1: Tặng cho có điều kiện nhưng bên nhận không thực hiện (Điều 462 BLDS 2015)

Pháp luật dân sự cho phép việc tặng cho tài sản kèm theo điều kiện.

Ví dụ: Cha mẹ tặng cho con một thửa đất với điều kiện người con phải có trách nhiệm chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ. Nếu người con không thực hiện đúng điều kiện đã thỏa thuận thì bên tặng cho có thể yêu cầu giải quyết quyền lợi của mình theo quy định pháp luật.

Vì vậy, khi tranh chấp xảy ra, cần xem xét kỹ hợp đồng tặng cho và điều kiện mà các bên đã thỏa thuận.

Trường hợp 2: Hợp đồng tặng cho bị vô hiệu

Nếu giao dịch tặng cho không đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự thì có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu.

Chẳng hạn, giao dịch được xác lập do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép hoặc người xác lập giao dịch không có năng lực hành vi dân sự phù hợp.

Khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, về nguyên tắc các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận và khôi phục lại tình trạng ban đầu.

Trường hợp 3: Việc tặng cho chưa hoàn tất thủ tục pháp lý

Đối với quyền sử dụng đất, cần xem xét các điều kiện để thực hiện quyền tặng cho và thủ tục đăng ký biến động.

Nếu các bên mới chỉ lập giấy viết tay, thỏa thuận miệng hoặc việc chuyển quyền chưa hoàn tất thì cần căn cứ vào hồ sơ cụ thể để xác định giao dịch đã có hiệu lực đến đâu và quyền của mỗi bên như thế nào.

3. Cha mẹ cho đất con rồi có thể lấy lại không?

Đây là tình huống khá phổ biến.

Ví dụ: cha mẹ lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con và người con đã hoàn tất thủ tục sang tên. Sau đó, hai bên phát sinh mâu thuẫn và cha mẹ muốn lấy lại đất.

Trong trường hợp này, mâu thuẫn gia đình hoặc việc cha mẹ thay đổi ý định không tự động làm phát sinh quyền lấy lại đất.

Nếu hợp đồng tặng cho hợp pháp, không có điều kiện bị vi phạm và quyền sử dụng đất đã được chuyển sang cho người con thì việc yêu cầu lấy lại đất sẽ không có căn cứ chỉ dựa trên lý do “không muốn cho nữa”.

Ngược lại, nếu cha mẹ chứng minh được hợp đồng có điều kiện và người con vi phạm điều kiện, hoặc giao dịch có căn cứ bị tuyên vô hiệu thì có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

4.Cần lưu ý gì khi tranh chấp tặng cho đất?

Khi phát sinh tranh chấp, các bên nên kiểm tra:

Hợp đồng tặng cho đã được công chứng, chứng thực hay chưa;
Đất đã được sang tên cho người nhận hay chưa;
Hợp đồng có thỏa thuận điều kiện tặng cho hay không;
Người được tặng cho có vi phạm điều kiện đã cam kết hay không;
Tại thời điểm ký hợp đồng, các bên có hoàn toàn tự nguyện hay không;
Quyền sử dụng đất có đang tranh chấp hoặc có vấn đề pháp lý khác hay không;
Các giấy tờ, tin nhắn, ghi âm hoặc tài liệu khác có liên quan đến việc tặng cho.

Những tài liệu này có thể là cơ sở quan trọng để xác định có căn cứ yêu cầu hủy hợp đồng, tuyên hợp đồng vô hiệu hoặc yêu cầu trả lại đất hay không.

Kết luận:

Cho tặng đất rồi không phải lúc nào cũng có thể đòi lại. Nếu việc tặng cho đã được thực hiện hợp pháp và quyền sử dụng đất đã được chuyển sang cho người nhận thì bên tặng cho không thể tự ý lấy lại đất chỉ vì thay đổi ý định hoặc xảy ra mâu thuẫn.

Tuy nhiên, nếu tặng cho có điều kiện nhưng bên nhận vi phạm, hợp đồng có căn cứ vô hiệu hoặc giao dịch chưa hoàn tất theo quy định pháp luật, người tặng cho có thể yêu cầu giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Do đó, khi xảy ra tranh chấp, cần xem xét cụ thể hợp đồng tặng cho, tình trạng sang tên và các thỏa thuận giữa các bên để xác định hướng giải quyết phù hợp.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: