Hợp đồng đặt cọc là một biện pháp bảo đảm phổ biến nhằm bảo vệ việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng chính. Tuy nhiên, trong thực tiễn, không ít trường hợp thỏa thuận đặt cọc bị tuyên vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. Khi đó, vấn đề hậu quả pháp lý phát sinh trở nên đặc biệt quan trọng, nhất là trong việc xác định nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường thiệt hại và khả năng áp dụng phạt cọc. Việc nghiên cứu một cách hệ thống hậu quả pháp lý của hợp đồng đặt cọc vô hiệu không chỉ giúp làm rõ bản chất pháp lý của giao dịch mà còn góp phần định hướng áp dụng pháp luật thống nhất trong thực tiễn xét xử.
-
Các trường hợp hợp đồng vô hiệu
Bộ luật dân sự 2015 quy định các trường hợp hợp đồng vô hiệu như sau:
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội (quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do giả tạo (quy định tại Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện (quy định tại Điều 125 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do bị nhầm lẫn (quy định tại Điều 126 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép (quy định tại Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do người xác lập không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình (quy định tại Điều 128 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức (quy định tại Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015).
– Hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu do có đối tượng không thể thực hiện được (quy định tại Điều 408 Bộ luật Dân sự 2015).
-
Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu
– Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.
– Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.
– Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.
– Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
– Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu liên quan đến quyền nhân thân do Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định.
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

