Đang xuất khẩu lao động ở nước ngoài có được ly hôn không?

Trong bối cảnh nhiều công dân Việt Nam làm việc ở nước ngoài, nhu cầu giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, do khoảng cách địa lý và yêu cầu pháp lý đặc thù, thủ tục ly hôn trong trường hợp này thường phức tạp hơn so với ly hôn thông thường.

1. Các hình thức ly hôn theo quy định pháp luật

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, có hai hình thức ly hôn:

1.1. Ly hôn thuận tình

Đây là trường hợp cả hai vợ chồng cùng đồng ý chấm dứt quan hệ hôn nhân và đã thỏa thuận được các vấn đề liên quan, bao gồm: Quan hệ hôn nhân; Quyền nuôi con, cấp dưỡng; Phân chia tài sản chung; Nghĩa vụ nợ chung.

Tòa án chỉ công nhận thuận tình ly hôn khi các thỏa thuận này đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đặc biệt là con chưa thành niên.

* Lưu ý:
Trong thực tế, nếu vợ chồng không thống nhất được chỉ một nội dung (ví dụ: mức cấp dưỡng cho con), thì không đủ điều kiện để được công nhận thuận tình ly hôn.

Trường hợp vợ, chồng đang xuất khẩu lao động sang nước ngoài thì không thể cùng làm đơn thuận tình. Hồ sơ ly hôn cũng có quy định về chứng thực chữ ký, nên hình thức này ít khi áp dụng được.

1.2. Ly hôn đơn phương

Ly hôn đơn phương là trường hợp:

Chỉ một bên yêu cầu ly hôn; hoặc
Hai bên đồng ý ly hôn nhưng có tranh chấp về con chung, tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính.

Tòa án sẽ giải quyết nếu có căn cứ cho thấy:

Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng;
Đời sống chung không thể kéo dài;
Mục đích hôn nhân không đạt được.

Đây là hình thức phổ biến hơn đối với các trường hợp đang làm việc ở nước ngoài.

2. Trình tự, thủ tục ly hôn khi đang ở nước ngoài

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn

Theo quy định của pháp luật, khi muốn yêu cầu Tòa án giải quyết một yêu cầu cụ thể, người yêu cầu, người khởi kiện phải nộp đơn và các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Đối với yêu cầu ly hôn cũng vậy, người yêu cầu ly hôn cần chuẩn bị:

Đơn ly hôn theo mẫu của Tòa án;
Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản gốc hoặc bản trích lục);
CCCD/Hộ chiếu của vợ, chồng (bản sao chứng thực);
Giấy xác nhận thông tin về nơi cư trú của vợ, chồng (bản sao chứng thực);
Giấy khai sinh của con (bản sao hoặc bản sao chứng thực);
Giấy tờ về tài sản chung, nợ chung (bản sao chứng thực).

Bước 2: Chứng thực chữ ký tại nước ngoài

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người đang ở nước ngoài phải:

Ký đơn ly hôn;
Thực hiện chứng thực chữ ký tại Cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự của Việt Nam.

Đây là điều kiện bắt buộc để hồ sơ được Tòa án Việt Nam chấp nhận.

Bước 3: Nộp hồ sơ ly hôn

Về Tòa án có thẩm quyền giải quyết: Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trường hợp ly hôn mà có đương sự ở nước ngoài thì sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp khu vực.

– Đối với trường hợp ly hôn thuận tình: Bạn có thể nộp hồ sơ ở Tòa án cấp tỉnh nơi vợ hoặc chồng cư trú.

– Đối với trường hợp ly hôn đơn phương: Bạn phải nộp hồ sơ ly hôn ở Tòa án cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.

Về cách thức nộp hồ sơ: Người yêu cầu có thể nộp hồ sơ thông qua hình thức nộp trực tiếp, gửi bưu điện hoặc ủy quyền cho người khác nộp thay.

Bước 4: Thực hiện theo các hướng dẫn của Tòa án.

Sau khi đã nhận được hồ sơ, Tòa án sẽ tiến hành xem xét hồ sơ trong 08 ngày làm việc. Sau đó, Tòa án sẽ ban hành một trong các quyết định trong một số trường hợp cụ thể như sau:

– Khi thấy hồ sơ đã đầy đủ, hợp lệ Tòa án sẽ ban hành thông báo nộp tiền tạm ứng án phí, lệ phí.

– Khi thấy hồ sơ còn thiếu, đơn ly hôn chưa đầy đủ nội dung thì Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện.

– Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác.

– Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.