ĐANG Ở NƯỚC NGOÀI CÓ CHIA TÀI SẢN KHI LY HÔN ĐƯỢC KHÔNG?

Nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn rằng: nếu không thể về Việt Nam thì có được yêu cầu ly hôn và chia tài sản chung hay không? Có thể ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục thay mình không? Đây là vấn đề thường gặp trong các vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài hiện nay.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật liên quan đến việc chia tài sản khi ly hôn trong trường hợp một bên đang ở nước ngoài.

1. Khái quát về ly hôn có yếu tố nước ngoài

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, ly hôn có yếu tố nước ngoài là trường hợp:

Một bên vợ hoặc chồng là người nước ngoài;
Người Việt Nam định cư ở nước ngoài;
Hoặc vợ chồng đang sinh sống, làm việc tại nước ngoài.

Một số vấn đề cần lưu ý:

Tòa án Việt Nam vẫn có thẩm quyền giải quyết nếu:
- Một bên là công dân Việt Nam;
- Có tài sản chung tại Việt Nam;
- Hoặc quyền, nghĩa vụ phát sinh tại Việt Nam.
Tài sản là nhà đất tại Việt Nam sẽ được giải quyết theo pháp luật Việt Nam, không phụ thuộc nơi cư trú hiện tại của vợ chồng.

2. Đang ở nước ngoài có yêu cầu chia tài sản khi ly hôn được không?

2.1. Tình huống thực tế

Chị A hiện đang sinh sống và làm việc tại Mỹ hơn 10 năm. Chồng và con vẫn ở Việt Nam. Hai vợ chồng có tài sản chung là nhà đất tại Việt Nam. Nay chị muốn ly hôn và yêu cầu chia tài sản nhưng không thể về nước.

Vậy chị có được yêu cầu Tòa án Việt Nam giải quyết hay không?

2.2. Quy định pháp luật

Để xác định có được chia tài sản hay không, trước tiên cần xác định đó có phải tài sản chung của vợ chồng hay không.

Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

Ngoài ra:

Nếu không chứng minh được là tài sản riêng thì tài sản đang tranh chấp sẽ được coi là tài sản chung;
Nhà đất mua sau khi kết hôn thường được xác định là tài sản chung của vợ chồng.

Khi đã xác định là tài sản chung, người đang ở nước ngoài hoàn toàn có quyền:

Yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn;
Yêu cầu chia tài sản chung;
Yêu cầu phân chia nhà đất tại Việt Nam.

Theo Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

Vợ chồng có quyền tự thỏa thuận chia tài sản;
Nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.

Như vậy, dù đang sinh sống ở nước ngoài, bạn vẫn có quyền yêu cầu chia tài sản chung tại Việt Nam khi ly hôn.

3. Thủ tục ly hôn khi đang ở nước ngoài và có yêu cầu chia tài sản

Bước 1: Xác định Tòa án có thẩm quyền

Từ ngày 01/07/2025, hệ thống Tòa án nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm: Tòa án tối cao, Tòa án cấp tỉnh, Tòa án khu vực. Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm đối với các vụ việc về dân sự, hành chính, thương mại, hôn nhân và gia đình,….

Trước đây, trường hợp có yếu tố nước ngoài thì người dân phải nộp đơn về Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Tuy nhiên, theo quy định hiện nay, thì người dân sẽ nộp hồ sơ ly hôn về Tòa án nhân dân khu vực.

Do vậy, bạn cần xác định nơi cư trú mới sau sát nhập của các bên để xác định thẩm quyền Tòa án.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn

Hồ sơ thường bao gồm:

Đơn xin ly hôn (theo mẫu);
Giấy chứng nhận kết hôn (bản gốc);
CCCD/Passport của vợ, chồng (bản sao chứng thực);
Giấy khai sinh của con (nếu có con chung);
Tài liệu chứng minh tài sản chung, nợ chung (Giấy CNQSDĐ. Hợp đồng mua bán, Giấy vay nợ,….);
Giấy tờ chứng minh nơi cư trú, làm việc của vợ hoặc chồng;

Bước 3: Nộp hồ sơ đến Tòa án

Người yêu cầu có thể:

Nộp trực tiếp;
Gửi qua bưu điện;
Hoặc ủy quyền cho người khác nộp thay.

Sau khi hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ yêu cầu nộp tạm ứng án phí và tiến hành thụ lý vụ án.

Bước 4: Quá trình giải quyết vụ án

Trong quá trình giải quyết:

Tòa án sẽ lấy lời khai các bên;
Có thể thực hiện ủy thác tư pháp nếu một bên ở nước ngoài;
Tiến hành hòa giải;
Xem xét, thẩm định tài sản tranh chấp;
Thu thập chứng cứ liên quan.

Bước 5: Ban hành bản án hoặc quyết định ly hôn

Nếu các bên thỏa thuận được toàn bộ nội dung, Tòa án có thể công nhận thuận tình ly hôn;
Nếu có tranh chấp về tài sản hoặc con chung, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử.

4. Có được ủy quyền cho người khác chia tài sản khi ly hôn không?

Đây là vấn đề nhiều người quan tâm khi không thể về Việt Nam.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

Quyền yêu cầu ly hôn là quyền nhân thân nên không được ủy quyền cho người khác thực hiện thay;
Tuy nhiên, phần tranh chấp tài sản có thể ủy quyền cho người khác đại diện tham gia tố tụng.

5. Những lưu ý quan trọng khi đang ở nước ngoài và chia tài sản tại Việt Nam

Khi thực hiện thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, cần lưu ý:

Giấy tờ ký tại nước ngoài cần được công chứng/chứng thực hợp lệ;
Một số giấy tờ có thể phải hợp pháp hóa lãnh sự;
Nên xác định rõ:
- Tài sản đang ở đâu;
- Ai đang quản lý;
- Hiện trạng tài sản;
- Có tranh chấp hay không.

Ngoài ra: Nếu mất giấy tờ nhà đất, có thể xin trích lục hồ sơ; Chi phí tố tụng thường bao gồm:

- Án phí;
- Chi phí thẩm định;
- Đo đạc;
- Định giá tài sản.

Thời gian giải quyết ly hôn có tranh chấp tài sản thường kéo dài hơn so với ly hôn thông thường.

6. Kết luận

Người đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài vẫn có quyền yêu cầu ly hôn và chia tài sản chung tại Việt Nam nếu tài sản thuộc quyền sở hữu chung của vợ chồng.

Trong trường hợp không thể về nước, bạn có thể:

Ủy quyền cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan đến tài sản;
Nhờ luật sư hỗ trợ tham gia tố tụng;
Chuẩn bị hồ sơ từ nước ngoài theo đúng quy định pháp luật Việt Nam.

Việc xác định đúng thẩm quyền Tòa án, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và thực hiện đúng thủ tục sẽ giúp quá trình giải quyết nhanh chóng và hạn chế phát sinh tranh chấp.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: