TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ KHI GIAO XE CHO NGƯỜI KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN ĐIỀU KHIỂN

Việc giao phương tiện cho người khác sử dụng là hành vi rất phổ biến trong đời sống. Tuy nhiên, nếu giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển (không có bằng lái, chưa đủ tuổi, sử dụng rượu bia…), người giao xe không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong những trường hợp nghiêm trọng.

1. Thế nào là “không đủ điều kiện điều khiển phương tiện”?

Điều 56 Luật Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải đáp ứng các điều kiện như:

Đủ độ tuổi theo quy định;
Có giấy phép lái xe phù hợp với loại phương tiện điều khiển;
Đảm bảo tình trạng sức khỏe;
Không sử dụng rượu bia vượt mức cho phép, không dùng chất ma túy hoặc chất kích thích.

Như vậy, các trường hợp không đủ điều kiện bao gồm:

Không có hoặc không phù hợp giấy phép lái xe;
Người chưa đủ tuổi;
Người đang say rượu, bia hoặc sử dụng ma túy;
Người bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe;
Người không đủ sức khỏe để lái xe.

2. Xử phạt hành chính khi giao xe sai quy định

Trong trường hợp chưa gây hậu quả nghiêm trọng, chủ phương tiện thực hiện hành vi vi phạm giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 56 của Luật Trật tự, an toàn giao thông điều khiển xe tham gia giao thông vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ngày 26/12/2024, cụ thể:

Đối với xe mô tô, xe gắn máy:

Cá nhân vi phạm: Phạt tiền từ 8.000.000 – 10.000.000 đồng
Tổ chức vi phạm: Phạt tiền từ 16.000.000 – 20.000.000 đồng

Đối với xe ô tô, máy kéo, xe tương tự ô tô:

Cá nhân vi phạm: Phạt tiền từ 28.000.000 – 30.000.000 đồng
Tổ chức vi phạm: Phạt tiền từ 56.000.000 – 60.000.000 đồng.

3. Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người giao xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đầy đủ các dấu hiệu sau:

Biết rõ người được giao xe không đủ điều kiện điều khiển;
Vẫn giao xe cho họ sử dụng;
Và gây thiệt hại cho người khác (tính mạng, sức khỏe, tài sản).

Trong trường hợp này, người giao xe có thể phải chịu các hình phạt:

Phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng;
Hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể bị phạt tù tùy theo hậu quả xảy ra.

4. Rủi ro pháp lý: Không chỉ người lái xe bị xử lý

Nhiều người cho rằng chỉ người trực tiếp gây tai nạn mới bị xử lý. Tuy nhiên, pháp luật có quy định về trách nhiệm của người giao xe nếu có lỗi trong việc giao phương tiện tại Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015.

Điều này nhằm:

Ngăn chặn hành vi chủ quan, thiếu trách nhiệm;
Bảo đảm an toàn cho cộng đồng;
Nâng cao ý thức quản lý phương tiện.

5. Lưu ý quan trọng

Để tránh rủi ro pháp lý, chủ xe cần:

Chỉ giao xe cho người có giấy phép lái xe hợp lệ;
Tuyệt đối không giao xe cho người đã uống rượu bia;
Không giao xe cho người chưa đủ tuổi;
Kiểm tra tình trạng pháp lý của người mượn xe (bị tước bằng, sức khỏe…).

Hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển không chỉ là vi phạm hành chính mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nghiêm trọng nếu gây hậu quả. Vì vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, thận trọng khi giao phương tiện để tránh những hệ lụy pháp lý đáng tiếc.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: