CÓ ĐƯỢC ĐỂ LẠI TÀI SẢN ĐANG THẾ CHẤP TRONG DI CHÚC KHÔNG?

Trong thực tế, nhiều người đang vay vốn ngân hàng bằng cách thế chấp nhà đất hoặc tài sản có giá trị nhưng vẫn muốn lập di chúc để lại tài sản đó cho con cháu. Điều này đặt ra câu hỏi: tài sản đang thế chấp có được đưa vào di chúc hay không?

Bài viết dưới đây sẽ làm rõ vấn đề theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Có được lập di chúc đối với tài sản đang thế chấp không?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình. Đồng thời, pháp luật không cấm việc lập di chúc đối với tài sản đang thế chấp tại ngân hàng.
Bản chất của quan hệ thế chấp là tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của bên thế chấp, việc thế chấp chỉ nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với bên nhận thế chấp.
Do đó, người lập di chúc vẫn có quyền định đoạt tài sản đang thế chấp trong di chúc của mình. Tuy nhiên, tùy vào hình thức di chúc lựa chọn, người lập cần đảm bảo thêm các yêu cầu cụ thể để di chúc có hiệu lực pháp lý.

2. Điều kiện để di chúc hợp pháp

Điều kiện để di chúc hợp pháp được quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể:

Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Đối với tài sản là nhà đất, khi công chứng di chúc thường cần bản chính giấy tờ. Trong trường hợp tài sản đang thế chấp, có thể đề nghị ngân hàng hỗ trợ cung cấp hoặc đối chiếu giấy tờ để thực hiện thủ tục.

3. Người thừa kế có được nhận ngay tài sản thế chấp không?

Theo quy định tại Điều 658 Bộ luật Dân sự 2015, các nghĩa vụ tài sản của người chết phải được thanh toán trước khi chia di sản thừa kế. Đồng thời, theo Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản nhận được.

Do đó, trong trường hợp tài sản đang được dùng để thế chấp, người thừa kế không thể nhận tài sản ngay lập tức, mà phải thực hiện nghĩa vụ tài sản trước.

Cụ thể:

Trường hợp tài sản vẫn đang thế chấp tại thời điểm mở thừa kế:

Di chúc vẫn có hiệu lực, những người thừa kế phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi di sản nhận được, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trường hợp tài sản đã bị xử lý để thu hồi nợ trước khi mở thừa kế, theo khoản 3 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015:

Nếu di sản không còn thì phần di chúc liên quan không có hiệu lực;
Nếu tài sản chỉ còn một phần sau khi xử lý thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

Trường hợp nghĩa vụ thế chấp đã được hoàn thành trước khi mở thừa kế:

Tài sản được giải chấp và được coi là di sản bình thường để chia theo di chúc.

4. Lưu ý

Người lập di chúc nên ghi rõ tình trạng tài sản đang thế chấp và nghĩa vụ trả nợ kèm theo.
Nên trao đổi trước với ngân hàng khi cần công chứng di chúc.
Thường xuyên rà soát, cập nhật di chúc khi có thay đổi về tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: