BỊ HÀNG XÓM LẤN CHIẾM ĐẤT CẦN PHẢI LÀM GÌ?

Hàng xóm lấn chiếm đất là tranh chấp phổ biến trong thực tế. Nếu không xử lý kịp thời và đúng quy định, quyền sử dụng đất hợp pháp của bạn có thể bị ảnh hưởng. Dưới đây là 05 bước quan trọng giúp bạn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật.

Khi phát hiện hàng xóm lấn chiếm đất, người sử dụng đất cần hành động sớm, thu thập chứng cứ đầy đủ và thực hiện đúng trình tự pháp luật để bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp của mình. 05 bước xử lý quan trọng cần lưu ý.

Bước 1: Giữ nguyên hiện trạng và thu thập chứng cứ.

Chụp ảnh, quay video toàn bộ hiện trạng.
Ghi nhận vị trí mốc giới, tường, móng và công trình đang xây.
Mời người làm chứng nếu có.
Lập biên bản hiện trạng.
Cân nhắc yêu cầu Thừa phát lại lập vi bằng.
Đề nghị đơn vị có chức năng đo đạc hiện trạng thửa đất.
Nếu công trình đang đuọc thi công cần lập chứng cứ càng sớm càng tốt để tránh khó khăn khi yêu cầu tháo dỡ, khôi phục hiện trạng về sau.

Bước 2: Gửi văn bản yêu cầu chấm dứt hành vi lấn chiếm.

Yêu cầu tạm dừng xây dựng hoặc sử dụng phần đất đang tranh chấp.
Yêu cầu phối hợp đo đạc, xác định ranh giới.
Yêu câu trả lại phần diện tích đã lấn chiếm.
Yêu cầu tháo dỡ công trình vi phạm.
Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có.
Văn bản nên ghi rõ thời hạn trả lời và được gửi bằng phương thức có thể chứng minh việc giao nhận như thư bảo đảm, chuyển phát có ký nhận hoặc giao trực tiếp có lập biên bản.

Bước 3: Phản ánh đến UBND cấp xã

UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra, phát hiện và xử lý theo thẩm quyền đối với hành vi lấn đất, chiếm đất và các vi phạm pháp luật đất đai trên địa bàn.
Người dân có thể nộp đơn phản ánh, đề nghị kiểm tra kèm theo: bản sao Giấy chứng nhận; ảnh; video hiện trạng; kết quả đo đạc nếu có; văn bản đã yêu cầu bên vi phạm chấm dứt hành vi; các tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất.
Cần phân biệt xử phạt hành chính với giải quyết tranh chấp: cơ quan hành chính có thể xử lý hành vi vi phạm, nhưng nếu hai bên tranh chấp ai có quyền sử dụng phần đất thì phải thực hiện thủ tục giải quyết tranh chấp theo pháp luật.

Bước 4: Hòa giải tại UBND cấp xã

Theo Điều 235 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khuyến khích các bên tự hòa giải. Nếu không thể tự giải quyết, môt bên có quyền gửi đơn yêu cầu UBND cấp xã nơi có đất tổ chức hòa giải.
Đối với tranh chấp trực tiếp về ranh giới và quyền sử dụng đất, hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục cần thực hiện trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Thời hạn hòa giải: không quá 30 ngày kể từ ngày UBND cấp xã nhận được đơn.
Hồ sơ yêu cầu hòa giải thường gồm: đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai; Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất; trích lục bản đồ, sơ đồ thửa đất; kết quả đo đạc hiện trạng; ảnh, video, vi bằng hoặc chứng cứ khác; văn bản trao đổi giữa hai bên; giấy tờ nhân thân của người yêu cầu.
Nếu hòa giải thành và kết quả làm thay đổi ranh giới, diện tích hoặc người sử dụng đất, các bên phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định.

Bước 5: Khởi kiện tại Tòa án

Nếu hòa giải không thành, người bị lấn đất có quyền khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền đối với nơi có bất động sản.
Người khởi kiện có thể yêu cầu: xác định ranh giới giữa hai thửa đất; công nhận quyền sử dụng phần đất tranh chấp; buộc trả lại diện tích đất đã lấn chiếm; buộc tháo dỡ tường, móng, nhà hoặc công trình xây lấn; buộc khôi phục lại mốc giới và hiện trạng ban đầu; yêu cầu bồi thường thiệt hại yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu ccoong trình đang tiếp tục thi công.

Lưu ý quan trọng:

Cần hành động sớm ngay khi phát hiện dấu hiệu lấn chiếm.
Chứng cứ về ranh giới, hiện trạng và quá trình xây dựng là yếu tố rất quan trọng.
Trong các vụ việc phức tạp, nên nhờ luật sư hoặc người có chuyên môn hỗ trợ rà soát hồ sơ và chuẩn bị phương án xử lý.

———————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: