BẮT, GIỮ HOẶC GIAM NGƯỜI TRÁI PHÉP CÓ THỂ BỊ PHẠT TÙ ĐẾN 12 NĂM – QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT CẦN BIẾT

Trong thực tiễn, xuất phát từ các quan hệ dân sự hoặc mâu thuẫn cá nhân như tranh chấp, đòi nợ,… một số người đã có hành vi bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật. Dưới góc độ pháp lý, đây là hành vi xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể – một trong những quyền cơ bản của con người được pháp luật bảo vệ và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt lên đến 12 năm tù.

Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về hành vi này?

1. Thế nào là bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật?

Theo quy định của pháp luật hình sự, bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật là hành vi tước đoạt hoặc hạn chế quyền tự do thân thể của người khác mà không có căn cứ, thẩm quyền hoặc không đúng trình tự luật định. Cụ thể:

Bắt người trái pháp luật: Được thể hiện ở hành vi khống chế người khác để tạm giữ hoặc tạm giam họ. Việc khống chế này có thể dùng vũ lực hoặc các biện pháp khác nhau như trói, còng tay…
Giữ người trái pháp luật: Được thể hiện ở hành vi không cho người bị bắt đi đâu vượt ra ngoài sự kiểm soát của người phạm tội trong một khoảng thời gian ngắn.
Giam người trái pháp luật: Được thể hiện ở hành vi nhốt người bị bắt vào một nơi trong một thời gian nhất định (như nhốt ở trong nhà…).

2. Mức hình phạt: Có thể lên đến 12 năm tù

Theo Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật sẽ bị:

Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm
Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

Có tổ chức;
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
Đối với người đang thi hành công vụ;
Phạm tội 02 lần trở lên;
Đối với 02 người trở lên;
Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
Làm cho người bị bắt, giữ, giam hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn;
Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm:

Làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát;
Tra tấn, đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục nhân phẩm của người bị bắt, giữ, giam;
Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, giữ, giam mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên.

Như vậy mức phạt cao nhất có thể lên đến 12 năm tù giam

3. Những trường hợp dễ vi phạm trong thực tế

Rất nhiều người vô tình vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết, điển hình như:

Giữ người vay tiền để ép trả nợ
Giữ nhân viên vì nghi ngờ trộm cắp
Tự ý bắt giữ người bị cho là có hành vi sai phạm

Những hành vi này, nếu không có căn cứ pháp luật, đều có thể cấu thành tội phạm.

4. Các trường hợp bắt giữ người hợp pháp

Không phải mọi hành vi giữ người đều trái pháp luật. Một số trường hợp được phép bao gồm:

Bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp
Bắt người phạm tội quả tang
Bắt người đang bị truy nã
Bắt bị can, bị cáo để tạm giam
Bắt người bị xem xét yêu cầu dẫn độ
Bắt tạm giam người bị yêu cầu dẫn độ
Bắt người bị dẫn độ

Tuy nhiên, việc bắt giữ trong các trường hợp này vẫn phải đảm bảo đúng thẩm quyền, đúng trình tự thủ tục và không xâm phạm đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người bị bắt.

5. Lưu ý

Để tránh rủi ro pháp lý, cá nhân và doanh nghiệp cần lưu ý:

Không tự ý bắt giữ người dưới bất kỳ hình thức nào
Khi phát sinh tranh chấp, nên liên hệ cơ quan công an hoặc tham vấn luật sư
Luôn tôn trọng quyền tự do thân thể của người khác

Hành vi bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật là một tội phạm nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến quyền con người và có thể bị xử lý với mức hình phạt rất nặng, lên đến 12 năm tù.

Việc hiểu và tuân thủ đúng quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc.

————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: