ĐÀO ĐƯỢC VÀNG CHÔN GIẤU TRÊN ĐẤT MỚI MUA: AI LÀ CHỦ SỞ HỮU?

Khi đào móng xây nhà hoặc cải tạo mảnh đất vừa mua, nhiều người bất ngờ phát hiện vàng hoặc kim loại quý chôn sâu dưới lòng đất. Liệu số vàng này thuộc về chủ đất mới, chủ cũ, người trực tiếp đào được hay thuộc về Nhà nước?

1. Việc đầu tiên phải làm khi đào được vàng

Khi phát hiện vàng hoặc tài sản bị chôn giấu, bạn bắt buộc phải thông báo hoặc giao nộp ngay cho Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan Công an nơi gần nhất.

Tuyệt đối không tự ý cất giấu, tẩu tán hay đem bán để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi chiếm giữ trái phép tài sản.

2. Xác định chủ sở hữu số vàng chôn giấu

(Căn cứ: Điều 229 Bộ luật Dân sự 2015)

Sau khi trừ đi chi phí tìm kiếm và bảo quản, quyền sở hữu được xác lập như sau:

Trường hợp 1: Xác định được chủ sở hữu hợp pháp
- Trả lại tài sản cho chủ sở hữu.
- Người tìm thấy được nhận một khoản tiền thưởng và thanh toán chi phí bảo quản.
Trường hợp 2: Không có hoặc không xác định được ai là chủ sở hữu
- Nếu là di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia: Thuộc về sở hữu Nhà nước. Người phát hiện và giao nộp được Nhà nước thưởng một khoản tiền theo luật định.
- Nếu là vàng/tài sản thông thường:
  - Giá trị <=10 lần mức lương cơ sở: Người tìm thấy được sở hữu toàn bộ.
  - Giá trị >10 lần mức lương cơ sở: Người tìm thấy được hưởng giá trị bằng 10 lần mức lương cơ sở cộng thêm 50% giá trị của phần vượt quá. Phần 50% còn lại thuộc về Nhà nước.

3. Chủ đất mới mua có được hưởng trọn số vàng không?

KHÔNG. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất chỉ chuyển giao quyền sử dụng đất và các tài sản trên đất đã được thỏa thuận, không mặc nhiên bao gồm các tài sản vô chủ bị chôn giấu sâu dưới lòng đất.

Quyền hưởng tài sản hoặc tiền thưởng theo Điều 229 Bộ luật Dân sự ưu tiên ghi nhận cho người trực tiếp phát hiện và giao nộp tài sản cho cơ quan chức năng.

4. Cố tình giấu vàng đào được bị phạt thế nào?

Hành vi cố tình chiếm giữ vàng đào được mà không khai báo sẽ bị xử lý:

Phạt hành chính: Phạt tiền từ 3.000.000 – 5.000.000 đồng nếu tài sản trị giá dưới 10.000.000 đồng (Điểm đ Khoản 2 Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
Truy cứu hình sự: Người cố tình không giao nộp số vàng trị giá từ 10.000.000 đồng trở lên sau khi có yêu cầu sẽ bị truy cứu về Tội chiếm giữ trái phép tài sản theo Khoản 1 Điều 176 Bộ luật Hình sự. Bị phạt tiền từ 10.000.000 đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm

5. Cách xử lý để nhận quyền lợi tối đa và an toàn

Ghi lại bằng chứng: Chụp ảnh, quay video hiện trường khi phát hiện số vàng.
Bàn giao đúng quy trình: Giao nộp cho Công an hoặc UBND xã, yêu cầu lập biên bản niêm phong và ghi rõ người phát hiện.
Yêu cầu nhận thưởng hợp pháp: Nhận phần trích thưởng hoặc phần trăm giá trị tài sản được chia theo đúng Điều 229 Bộ luật Dân sự.

Lời kết: Đào được vàng là cơ duyên lớn, nhưng tự ý chiếm giữ có thể dẫn đến án phạt tù theo Điều 176 Bộ luật Hình sự. Hãy chủ động giao nộp cho cơ quan chức năng để vừa bảo đảm an toàn pháp lý, vừa nhận được phần tài sản hoặc tiền thưởng xứng đáng.

———————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: