Lập di chúc là cách tốt nhất để chủ động chia tài sản cho người thân và tránh tranh chấp không đáng có sau này. Để di chúc có hiệu lực pháp lý dưới đây là những hướng dẫn ngắn gọn, dễ hiểu nhất.
1. Điều kiện để di chúc có hiệu lực
Căn cứ điều 630 BLDS 2015, để di chúc có giá trị pháp lý, cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Sức khỏe & Tinh thần: Người lập di chúc phải hoàn toàn minh mẫn, sáng suốt, không bị ai đe dọa hay lừa dối.
- Độ tuổi: Người từ đủ 18 tuổi có quyền tự do lập di chúc. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được lập di chúc nếu được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý (bắt buộc phải lập thành văn bản).
- Tài sản hợp pháp: Tài sản đưa vào di chúc phải thuộc quyền sở hữu riêng hoặc phần quyền sở hữu chung hợp pháp của bạn.
- Nội dung & Hình thức: Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức không trái quy định của luật.
⚠️ Lưu ý quan trọng không thể bỏ qua:
- Cha, mẹ, vợ, chồng, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động luôn được hưởng một phần di sản theo quy định, trừ khi họ từ chối nhận.
- Bạn có thể tự viết tay và ký tên vào di chúc. Nếu nhờ người khác viết hộ hoặc đánh máy thì bắt buộc phải có ít nhất 02 người làm chứng (người làm chứng không được là người được hưởng tài sản).
2. Thủ tục công chứng, chứng thực di chúc
Có thể công chứng tại Văn phòng công chứng/Phòng công chứng hoặc chứng thực tại UBND cấp xã. Với quy trình như sau:
Căn cứ pháp lý: Điều 635, 636 Bộ luật Dân sự 2015; Luật Công chứng 2024
- Bước 1 (Chuẩn bị hồ sơ):
- Người lập di chúc chuẩn bị Căn cước công dân;
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, sổ tiết kiệm, đăng ký xe…);
- Giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân;
- Giấy tờ nhân thân của người được hưởng di sản…
- Bước 2 (Thực hiện công chứng):
- Người lập di chúc trực tiếp đến tổ chức công chứng.
- Công chứng viên kiểm tra năng lực hành vi dân sự, đọc lại nội dung di chúc cho nghe và chứng kiến người lập di chúc ký/điểm chỉ.
⚠️ Lưu ý quan trọng khi công chứng, chứng thực:
- Tuyệt đối không ủy quyền: Bạn bắt buộc phải tự mình đi làm di chúc, không thể nhờ hay ủy quyền cho người khác làm thay.
- Khám sức khỏe khi cần: Nếu bạn đã cao tuổi hoặc sức khỏe yếu, Công chứng viên có thể yêu cầu đi khám tâm thần/giám định sức khỏe tại bệnh viện trước khi ký để tránh việc di chúc bị tranh chấp sau này.
- Công chứng tại nhà: Nếu già yếu, bệnh tật không thể đi lại, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu Công chứng viên đến tận nhà hoặc bệnh viện để làm thủ tục.
- Bảo mật và Lưu giữ di chúc: Người lập di chúc có quyền yêu cầu tổ chức công chứng lưu giữ văn bản di chúc, nội dung di chúc sẽ được bảo mật cho đến thời điểm người lập di chúc qua đời.
3. Chi phí công chứng di chúc hết bao nhiêu tiền?
Chi phí công chứng di chúc được chia làm 2 phần: Phí công chứng (theo khung giá Nhà nước) và Thù lao công chứng (chi phí dịch vụ ngoài).
Căn cứ pháp lý: Thông tư 257/2016/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 111/2017/TT-BTC).
- Phí công chứng di chúc: 50.000 đồng/trường hợp.
- Phí nhận lưu giữ di chúc: 100.000 đồng/trường hợp.
- Phí sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ di chúc: 25.000 đồng/trường hợp.
- Thù lao công chứng & Chi phí khác: Tùy thuộc vào quy định của tổ chức công chứng.
Lập di chúc không chỉ giúp bảo vệ tài sản hợp pháp mà còn là cách văn minh để gắn kết gia đình và phòng ngừa tranh chấp. Để di chúc phát sinh hiệu lực trọn vẹn, bạn nên chủ động chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và thực hiện công chứng theo đúng quy định.
————————————————————————————————————————————————————————
Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:

