Ông/bà có được quyền nuôi cháu khi cha mẹ ly hôn không?

Khi vợ chồng ly hôn, việc ai là người trực tiếp nuôi con luôn là vấn đề được quan tâm. Trong nhiều trường hợp, cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện chăm sóc con. Lúc này, nhiều người đặt câu hỏi: ông bà có được quyền nuôi cháu khi cha mẹ ly hôn không?

Pháp luật hiện hành có quy định về vấn đề này. Tuy nhiên, ông bà không đương nhiên được giao quyền nuôi cháu chỉ vì có quan hệ huyết thống.

1. Ai là người có quyền nuôi con sau ly hôn?

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Tòa án sẽ quyết định người trực tiếp nuôi con trên cơ sở bảo đảm quyền và lợi ích mọi mặt của con.

Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án còn xem xét nguyện vọng của con.

Đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, pháp luật ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Như vậy, cha hoặc mẹ vẫn là những chủ thể được ưu tiên xem xét giao quyền nuôi con.

2. Ông/bà có được quyền nuôi cháu khi cha mẹ ly hôn không?

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 không quy định ông bà là người được ưu tiên nhận quyền nuôi cháu khi cha mẹ ly hôn.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa ông bà không bao giờ được trực tiếp chăm sóc cháu.

Trong thực tế, ông bà có thể là người trực tiếp nuôi dưỡng cháu nếu có căn cứ theo quy định của pháp luật hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Việc giao cháu cho ông bà chăm sóc luôn phải đặt lợi ích của trẻ em lên hàng đầu.

3. Trường hợp nào ông/ bà có thể trực tiếp nuôi cháu?

Ông bà có thể trực tiếp chăm sóc hoặc nuôi dưỡng cháu trong một số trường hợp như:

Cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con.
Cha hoặc mẹ mất năng lực chăm sóc con trong một thời gian dài.
Cha mẹ đều qua đời hoặc mất tích theo quy định của pháp luật.
Có căn cứ để áp dụng chế định giám hộ theo quy định của pháp luật.
Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền quyết định giao trẻ cho người phù hợp chăm sóc nhằm bảo đảm lợi ích của trẻ.

Trong từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét toàn diện điều kiện của người nhận chăm sóc trẻ.

4. Tòa án xác định như thế nào?

Khi xem xét người trực tiếp nuôi dưỡng trẻ, Tòa án thường đánh giá nhiều yếu tố khác nhau.

Các yếu tố có thể bao gồm:

Điều kiện kinh tế.
Chỗ ở ổn định.
Thời gian chăm sóc trẻ.
Môi trường sống phù hợp.
Điều kiện học tập và phát triển của trẻ.
Sức khỏe của người trực tiếp chăm sóc.
Mối quan hệ tình cảm giữa trẻ và người chăm sóc.

Mục tiêu là bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất cho trẻ.

5. Ông/ bà có quyền yêu cầu Tòa án giao cháu cho mình không?

Trong những trường hợp đặc biệt, nếu có căn cứ cho rằng cả cha và mẹ đều không bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc giáo dục con, ông bà có thể thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật để bảo vệ quyền lợi của cháu.

Việc Tòa án có giao cháu cho ông bà hay không sẽ phụ thuộc vào chứng cứ, tình tiết của vụ việc và quy định pháp luật có liên quan.

Ông bà cần chứng minh việc giao cháu cho mình sẽ bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ.

6. Ông/bà có nghĩa vụ chăm sóc cháu không?

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cũng quy định ông bà có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc và giáo dục cháu trong những trường hợp nhất định theo quy định của pháp luật.

Đây là cơ sở pháp lý nhằm bảo đảm trẻ em vẫn được chăm sóc khi cha mẹ không thể thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.

7. Kết luận

Ông bà không đương nhiên được quyền nuôi cháu khi cha mẹ ly hôn. Người được ưu tiên xem xét vẫn là cha hoặc mẹ theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Tuy nhiên, nếu cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện chăm sóc hoặc thuộc các trường hợp luật định, ông bà có thể được xem xét trực tiếp nuôi dưỡng hoặc thực hiện quyền, nghĩa vụ đối với cháu. Trong mọi trường hợp, việc giải quyết phải bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

———————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: