PHÂN BIỆT HÀNG GIẢ, HÀNG NHÁI VÀ HÀNG VI PHẠM SỞ HỮU TRÍ TUỆ THEO LUẬT MỚI NHẤT

Trên thị trường hiện nay, các thuật ngữ “hàng giả”, “hàng nhái” và “hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ” thường bị đánh đồng. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp luật, đây là 3 nhóm hành vi vi phạm có bản chất và mức xử phạt hoàn toàn khác nhau.

1. Phân biệt theo quy định pháp luật

Hàng giả: Là hàng hóa vi phạm về chất lượng, công dụng hoặc nguồn gốc.
- Giả về chất lượng/công dụng: Sản phẩm không có giá trị sử dụng hoặc chất lượng, công dụng đạt dưới 70% so với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã công bố.
- Giả về nhãn hiệu/bao bì: Sản phẩm giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì, mã số mã vạch của thương hiệu khác.
- Giả về xuất xứ: Ghi sai địa chỉ, tên nhà sản xuất hoặc nơi đóng gói.
- Hàng giả đặc biệt: Thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tem nhãn giả.
Hàng vi phạm quyền SHTT: Là hàng hóa xâm phạm các quyền độc quyền đã được Nhà nước bảo hộ.
- Giả mạo SHTT: Mang nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn.
- Vi phạm bản quyền: In sao lậu sách, phần mềm, phim ảnh.
- Vi phạm kiểu dáng/sáng chế: Sao chép nguyên mẫu kiểu dáng công nghiệp, giải pháp kỹ thuật đã đăng ký độc quyền.
Hàng nhái: Không phải thuật ngữ pháp lý.
- Đây là cách gọi dân gian cho sản phẩm cố tình thiết kế tên gọi, bao bì “gần giống” hàng thật để ăn theo thương hiệu lớn.
- Bản chất pháp lý: Là hành vi xâm phạm nhãn hiệu, kiểu dáng hoặc cạnh tranh không lành mạnh.

2. Cách nhận biết nhanh trong thực tế

Hàng giả: Đánh lừa về Chất lượng & Nguồn gốc.
- Ví dụ: Chai nước giặt bên ngoài ghi thương hiệu A nhưng bên trong chỉ là nước xà phòng tự pha, không có tác dụng tẩy rửa.
Hàng nhái: Đánh lừa về Thị giác (Cố tình làm gần giống).
- Ví dụ: Dầu gội “Clear” bị làm nhái thành “Ciear” hay “Cleat” với màu sắc, font chữ bao bì giống đến 90%.
Hàng vi phạm SHTT: Đánh lừa về Quyền sở hữu tài sản trí tuệ.
- Ví dụ: Giày xưởng tự may nhưng đính logo Nike/Adidas đã đăng ký độc quyền; hoặc phần mềm máy tính bị bẻ khóa (crack) để kinh doanh buôn bán.

3. Mức xử lý vi phạm theo quy định hiện hành

a. Đối với Hàng giả

Phạt hành chính: Lên đến 100.000.000 đồng đối với cá nhân theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
Xử lý hình sự: Truy cứu theo các Điều 192, 193, 194, 195 Bộ luật Hình sự. Mức phạt cao nhất lên đến Tù chung thân đối với hàng giả là thực phẩm, thuốc chữa bệnh.

b. Đối với Hàng vi phạm quyền SHTT

Phạt hành chính: Tối đa 250.000.000 đồng với cá nhân và 500.000.000 đồng với tổ chức
Xử lý hình sự: Truy cứu về Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với mức phạt tù đến 03 năm hoặc đình chỉ hoạt động đối với pháp nhân.

4. Người tiêu dùng và doanh nghiệp cần làm gì?

Người tiêu dùng: Giữ lại hóa đơn mua hàng và gửi phản ánh tới Cục Quản lý thị trường hoặc Hội Bảo vệ người tiêu dùng địa phương khi phát hiện vi phạm.
Doanh nghiệp: Chủ động đăng ký bảo hộ Nhãn hiệu & Kiểu dáng công nghiệp theo Luật Sở hữu trí tuệ tại Cục Sở hữu trí tuệ để có căn cứ pháp lý yêu cầu cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật khi bị làm giả, làm nhái.

Lời kết: Nắm rõ sự khác biệt giữa hàng giả, hàng nhái và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ giúp người tiêu dùng mua sắm an toàn, đồng thời giúp các doanh nghiệp lựa chọn đúng chế tài pháp lý theo Luật Sở hữu trí tuệ và Bộ luật Hình sự để bảo vệ thương hiệu của mình.

———————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: