NGƯỜI KHÔNG CÓ BẰNG LÁI ĐI XE GÂY TAI NẠN CHỦ XE CÓ LỖI GÌ?

Việc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển (không có bằng lái) là hành vi vi phạm pháp luật và chủ xe có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự, thậm chí hình sự nếu gây hậu quả.

1. Chủ xe có lỗi gì?

Khi giao xe cho người không có bằng lái điều khiển và người này gây tai nạn, chủ xe có thể có các lỗi sau:

Giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.
Không kiểm tra điều kiện của người được giao xe.
Không thực hiện nghĩa vụ quản lý, bảo đảm an toàn khi giao xe.

2. Chủ xe phải chịu trách nhiệm gì?

Trách nhiệm hành chính.

Theo điểm i khoản 14 Điều 32 Nghị định 168/2024/ NĐ-CP:
Giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông.
Cá nhân phạt tiền: 28-30 triệu đồng.
Tổ chức phạt tiền: 56-60 triệu đồng.

Ngoài ra, người trực tiếp điều khiển xe không có bằng lái còn bị xử phạt theo hành vi điều khiển xe không có giấy phép lái xe (khoản 7 Điều 21 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Trách nhiệm dân sự.

Chủ đề phải bồi thường thiệt hại cho nạn nhân nếu có lỗi trong việc giao xe (Điều 584 BLDS 2015). Bao gồm các khoản:

Thiệt hại về tài sản
Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại.
Chi phí khám chữa bệnh
Thu nhập bị mất hoặc giảm sút
Bồi thường tổn thất tinh thần.
Cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng.

Lưu ý: Nếu chủ xe không biết và không thể biết người điều khiển không có bằng lái thi có thể không phải chịu trách nhiệm dân sự.

Trách nhiệm hình sự (nếu có).

Nếu chủ xe có lỗi giao xe cho người không có đủ điều kiện và hậu quả tai nạn nghiêm trọng, chủ xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 260 BLHS 2015).

Khung 1: Phạt tiền 30-100 triệu đồng hoặc phạt tù 01-05 năm nếu gây:

Thương tích, tổn hại sức khỏe cho 01 người từ 31%-60%.
Thiệt hại tài sản từ 100- dưới 500 triệu đồng.

Khung 2: Phạt tù 03-10 năm nếu gây:

Thương tích, tổn hại sức khỏe cho 01 người 61% trở lên.
Thương tích, tổn hại sức khỏe cho 02 người trở lên với tổng tỷ lệ 61% trở lên.
Làm chết 01 người.

Ngoài ra, có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01-05 năm.

3. Ví dụ một số tình huống thực tế.

Cha mẹ giao xe máy cho con chưa đủ tuổi, chưa có bằng lái đi học, gây tai nạn làm người khác bị thương

=> cha mẹ có thể bị phạt hành chính, bồi thường dân sự và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hậu quả nghiêm trọng.

Chủ xe ô tô giao xe cho người chưa có bằng lái đi công việc, gây tại nạn làm hư hỏng tài sản người khác.

=> chủ đề phải bồi thường toàn bộ thiệt hại và có thể bị phạt hành chính.

Cho người không có bằng lái mượn xe, xảy ra tai nạn chết người.

=> chủ xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 BLHS với khung hình phạt cao.

4. Làm gì để tránh rủi ro pháp lý

Chỉ giao xe cho người đủ điều kiện: có bằng lái phù hợp, đủ tuổi theo quy định, đủ sức khỏe.
Kiểm tra giấy phép lái xe trước khi giao xe.
Không đưa chìa khóa xe cho người đã sử dụng rượu, bia, chất kích thích hoặc người không đủ tỉnh táo.
Xây dựng nội quy sử dụng xe trong gia đình, cơ quan, doanh nghiệp.
Giữ gìn, quản lý xe cẩn thận, không để người khác tự ý sử dụng.
Mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc để giảm thiểu rủi ro về tài chính khi xảy ra tài nạn.