GHI ÂM CUỘC GỌI LÀM BẰNG CHỨNG RA TÒA: ĐÚNG LUẬT HAY VI PHẠM QUYỀN RIÊNG TƯ?

Một đoạn ghi âm có thể trở thành chứng cứ quan trọng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trước Tòa án. Tuy nhiên, nếu được thu thập không đúng quy định của pháp luật, chính đoạn ghi âm đó có thể không được chấp nhận, thậm chí còn khiến người thu thập đối mặt với những rủi ro pháp lý.

Vậy ghi âm cuộc gọi có được sử dụng làm chứng cứ hay không? Trường hợp nào được pháp luật cho phép và khi nào bị xem là xâm phạm quyền riêng tư? Dưới đây là những quy định pháp lý cần lưu ý.

1. Khi nào file ghi âm được coi là chứng cứ hợp pháp?

Theo Điều 86 và Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, tài liệu nghe được, nhìn được có thể được sử dụng làm chứng cứ nếu được thu thập theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

Để một file ghi âm có giá trị chứng minh, cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

Bạn là người trực tiếp tham gia cuộc hội thoại

Nếu bạn là một trong các bên tham gia cuộc gọi, việc ghi âm nội dung trao đổi giữa các bên được xem là hành vi ghi nhận lại quá trình giao dịch, thỏa thuận hoặc trao đổi thông tin. Trong trường hợp này, việc ghi âm về nguyên tắc không bị coi là hành vi xâm phạm quyền riêng tư của người khác.

Nội dung ghi âm không vi phạm quy định của pháp luật chuyên ngành

File ghi âm sẽ không được chấp nhận nếu nội dung liên quan đến bí mật nhà nước, xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật nghề nghiệp được pháp luật hoặc hợp đồng bảo vệ.

2. Trường hợp nào việc ghi âm bị coi là trái pháp luật?

Không phải mọi bản ghi âm đều được pháp luật bảo vệ.

Việc ghi âm có thể bị xem là vi phạm quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân nếu được thực hiện bằng các hành vi như:

Gài thiết bị nghe lén để ghi âm người khác.
Cài đặt phần mềm theo dõi hoặc ghi âm trái phép trên điện thoại của người khác.
Lén ghi âm cuộc trò chuyện riêng giữa người khác với bên thứ ba khi bạn không phải là người tham gia cuộc hội thoại.

Trong những trường hợp này, file ghi âm có thể bị Tòa án loại khỏi hồ sơ chứng cứ vì được thu thập bằng hành vi xâm phạm quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự và không có giá trị chứng minh.

3. Vì sao có file ghi âm nhưng Tòa án vẫn không chấp nhận?

Trên thực tế, không ít trường hợp đương sự có file ghi âm nhưng vẫn không được Tòa án công nhận là chứng cứ.

Nguyên nhân phổ biến là bên còn lại cho rằng file ghi âm đã bị cắt ghép, chỉnh sửa hoặc làm giả bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Để hạn chế những tranh chấp này, người cung cấp chứng cứ cần bảo đảm hai yếu tố quan trọng:

Thứ nhất, bảo đảm tính nguyên vẹn của dữ liệu

File ghi âm phải là bản gốc hoặc giữ nguyên định dạng ban đầu, không bị cắt ghép, chỉnh sửa, nối đoạn hay can thiệp làm thay đổi nội dung.

Thứ hai, chứng minh được nguồn gốc của file ghi âm

Người cung cấp nên có văn bản giải trình hoặc tài liệu thể hiện rõ:

Thiết bị dùng để ghi âm.
Thời gian và địa điểm ghi âm.
Những người tham gia cuộc hội thoại.
Hoàn cảnh phát sinh việc ghi âm.

Việc chứng minh rõ nguồn gốc sẽ giúp tăng giá trị chứng minh của file ghi âm và tạo cơ sở để Tòa án xem xét, đánh giá khách quan.

Kết luận

Ghi âm cuộc gọi là một phương tiện thu thập chứng cứ có giá trị trong quá trình giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, giá trị của file ghi âm không chỉ phụ thuộc vào nội dung mà còn phụ thuộc vào cách thức thu thập và bảo quản.

Nếu việc ghi âm được thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm tính khách quan, nguyên vẹn và chứng minh được nguồn gốc, đây sẽ là chứng cứ quan trọng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bạn trước Tòa án. Ngược lại, nếu thu thập bằng hành vi xâm phạm quyền riêng tư hoặc bằng phương thức trái pháp luật, file ghi âm rất có thể sẽ không được chấp nhận, thậm chí còn phát sinh những hệ quả pháp lý bất lợi cho người thu thập.

Hiểu đúng quy định và thực hiện đúng ngay từ đầu là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của mình trong quá trình tố tụng.

———————————————————————————————————————————————————

Hãy liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời: